Ávarp ráðherra

Ávarp ráðherra Ábyrgur rekstur ríkisfyrirtækja er í mínum huga mikilvægur fyrir traust almennings á stjórnvöldum. Í starfi mínu sem fjármála- og efnahagsráðherra legg ég ríka áherslu á mikilvægi þess að ríkið og ríkisfyrirtæki sinni ábyrgð sinni af fullum krafti, bæði gagnvart samfélaginu í dag og framtíðarkynslóðum. Forsendur fyrir eignarhaldi ríkisins á einstökum félögum geta verið mjög ólíkar, auk þess sem rök fyrir eignarhaldinu geta breyst með tímanum

Kynjahlutföll, stjórnarlaun og laun forstjóra

Kynjahlutföll, stjórnarlaun og laun forstjóra Stjórn félags skal skv. lögum um hlutafélög og eigandastefnu ríkisins vera sjálfstæð í störfum sínum og bera ábyrgð á starfsemi og rekstri félagsins gagnvart eiganda þess. Í ljósi opinbers eignarhalds ber stjórnarmönnum að gæta að því að starf stjórna og félaga er í þágu almennings

Yfirlit yfir ríkisfyrirtæki

Yfirlit yfir ríkisfyrirtæki Í þessum kafla er stutt yfirlitskynning á ríkisfyrirtækjunum sem flokkuð eru í A3-, B- og C-hluta ríkissjóðs skv. hagskýrslustöðum. Fyrirtækin eru sett fram í stafrófsröð óháð flokkun þeirra

Ávarp ráðherra

Ávarp ráðherra Ávarp Daða Más Kristóferssonar, fjármála- og efnahagsráðherra Ríkisfyrirtæki eru til vegna þess að koma þarf í veg fyrir þjónustu- eða markaðsbrest á ákveðnum sviðum. Þannig gegna þau lykilhlutverki í íslenska hagkerfinu og eiga að vera rekin með sömu kröfum um skilvirkni og arðsemi og einkarekin fyrirtæki. Sem fjármálaráðherra legg ég mikla áherslu á að þessi fyrirtæki nýti fjármuni skattgreiðenda á sem hagkvæmastan hátt og skili sem bestri þjónustu til samfélagsins

Félög í eigu ríkisins

Félög í eigu ríkisins Íslenska ríkið á alfarið eða ráðandi eignarhluti í 44 fyrirtækjum með mismunandi starfsemi og markmið. Fyrirtækin eru mörg stór og áhrifamikil á íslenskum markaði og gegna mikilvægu hlutverki í samfélaginu. Orkufyrirtæki í eigu ríkisins eru t

Verklagsreglur um tilhögun frumathugunar, áætlunargerðar og verklegar framkvæmdir við opinberar framkvæmdir

Verklagsreglur um tilhögun frumathugunar, áætlunargerðar og verklegar framkvæmdir við opinberar framkvæmdir 1. Frumathugun Frumathugun er fyrsti áfangi opinberrar framkvæmdar. Á því stigi fær verkefnið sem tekið hefur verið til skoðunar efnislega meðferð og könnun með það að markmiði að leiða í ljós þörf, umfang og helstu forsendur þess

Reglur um opinberar framkvæmdir

Reglur um opinberar framkvæmdir gr. Reglur þessar gilda um skilamat vegna framkvæmda samkvæmt lögum nr

Eignir ríkisins

Mynd/Hari Eignir ríkisins Eignir ríkisins eru margar og marvíslegar og má þar nefna hús og önnur mannvirki, jarðir, eyðibýli, lóðir og annað land. Þá eru ríflega 30 félög í meirihlutaeigu ríkisins. Markvisst er unnið að því að meðferð allra ríkiseigna verði samræmd, fagleg og hagkvæm og í því skyni er umsýsla og meðferð meirihluta eigna ríkisins í höndum miðlægrar eignaumsýslu auk þess sem unnið er að miðlægri skráningu allra eigna, réttinda og auðlinda

Um kynjaða fjárlagagerð

Um kynjaða fjárlagagerð Kynjuð fjárlagagerð Lífshlaup karla og kvenna er um margt ólíkt og staða kynjanna einnig. Tekjuöflun og ráðstöfun opinbers fjár hefur því ólík áhrif á kynin. Kynjuð fjárlagagerð felst m

Vegvísir fjárlagarita

Vegvísir fjárlagarita Með lögum um opinber fjármál sem tóku gildi 1. janúar 2016 var heildstæð stefnumörkun í opinberum fjármálum til lengri og skemmri tíma lögfest. Fjárlagaferlið markar ramma um opinber fjármál, allt frá fjármálastefnu og fjármálaáætlun til fjárlagafrumvarps og samþykktra fjárlaga hvers árs

Vegvísir fjárlagarita

Vegvísir fjárlagarita Með lögum um opinber fjármál sem tóku gildi 1. janúar 2016 var heildstæð stefnumörkun í opinberum fjármálum til lengri og skemmri tíma lögfest. Fjárlagaferlið markar ramma um opinber fjármál, allt frá fjármálastefnu og fjármálaáætlun til fjárlagafrumvarps og samþykktra fjárlaga hvers árs

Skjöl og gögn fyrir árið 2024

Skjöl og gögn fyrir árið 2024 Fjáraukalög Fjáraukalög samþykkt 8. febrúar 2024Fylgirit með fjáraukalögum sem samþykkt voru 8. febrúar 2024Fjáraukalög samþykkt 23

Vegvísir fjárlagarita

Vegvísir fjárlagarita Með lögum um opinber fjármál sem tóku gildi 1. janúar 2016 var heildstæð stefnumörkun í opinberum fjármálum til lengri og skemmri tíma lögfest. Fjárlagaferlið markar ramma um opinber fjármál, allt frá fjármálastefnu og fjármálaáætlun til fjárlagafrumvarps og samþykktra fjárlaga hvers árs

Greinargerð

Fjármálaáætlun 2026-2030: Greinargerð

Greinargerðir ráðuneyta um málefnasvið og málaflokka

Greinargerðir ráðuneyta um málefnasvið og málaflokka

Greinargerð

Lagagreinar

Lagagreinar 1. gr. Fjárstreymi ríkissjóðs (A1-hluta) Árið 2025 er gert ráð fyrir að fjárreiður ríkissjóðs (A1-hluta) verði eins og tilgreint er í þessari grein, sbr

Samanburður við langtímaspá OECD (rammagrein)

Samanburður við langtímaspá OECD (rammagrein) Nýjasta langtímaspá Efnahags- og framfarastofnunarinnar (OECD) gefur áþekkar niðurstöður og sú sem hér er birt fyrir Ísland. Til ársins 2050 spáir stofnunin 2,5% hagvexti á Íslandi á ári hverju að jafnaði. Það er 0,2 prósentustigum minni árlegur hagvöxtur en gert er ráð fyrir í sviðsmynd án áfalla hér að framan, en sú sviðsmynd er betur samanburðarhæf við spá OECD

Lánshæfiseinkunn Íslands áfram A+, horfur jákvæðar

S&P Global Ratings birti skýrslu um lánshæfi Íslands. Birting skýrslunnar felur ekki í sér formlega ákvörðun um lánshæfismat. Lánshæfiseinkunn Íslands er áfram A+ með jákvæðum horfum.

Mál nr. 46/2025. Úrskurður kærunefndar útboðsmála.

Valdsvið kærunefndar útboðsmála. Áliti á skaðabótaskyldu hafnað.

Mál nr. 32/2025. Úrskurður kærunefndar útboðsmála.

Rammasamningur. Kærufrestur. Frávísun.

Mál nr. 28/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar aflétt.

Mál nr. 24/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar aflétt.

Mál nr. 27/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Aflétting sjálfkrafa stöðvunar samningsgerðar.

Mál nr. 22/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar.

Mál nr. 23/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Aflétting sjálfkrafa stöðvunar samningsgerðar.

Mál nr. 19/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Ákvörðun um val tilboðs afturkölluð. Lögvarðir hagsmunir. Sjálfkrafa stöðvun samningsgerðar aflétt.

Mál nr. 11/2026. Úrskurður kærunefndar útboðsmála.

Málskostnaður.

Mál nr. 21/2026. Ákvörðun kærunefndar útboðsmála.

Krafa um afléttingu sjálfkrafa stöðvunar samningsgerðar. Stöðvunarkröfu hafnað.

Veiðigjöld

Veiðigjöld Samkvæmt lögum um veiðigjald leggur Fiskistofa veiðigjald á og renna tekjur af því í ríkissjóð. Skráðir eigendur íslenskra fiskiskipa sem stunda veiðar á nytjastofnum sjávar bera gjaldið. Veiðigjald er lagt á í þeim tilgangi að mæta kostnaði ríkisins við rannsóknir, stjórn, eftirlit og umsjón með fiskveiðum og fiskvinnslu og tryggja þjóðinni í heild hlutdeild í afkomu við veiðar á nytjastofnun sjávar

Sérstakur skattur á fjármálafyrirtæki

Sérstakur skattur á fjármálafyrirtæki Fjármálafyrirtæki sem hafa fengið starfsleyfi sem viðskiptabanki, sparisjóður eða lánafyrirtæki og aðrir þeir sem taka við innlánum greiða 0,376% af heildarskuldum samkvæmt skattframtali, umfram 50 milljarða kr. , í sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki. Skatturinn er lagður á með það markmið að leiðarljósi að afla ríkinu tekna til að mæta þeim mikla kostnaði sem fallið hefur á ríkissjóð vegna hruns íslenska fjármálakerfisins og hins vegar að draga úr áhættusækni fjármálafyrirtækja vegna þeirrar kerfisáhættu með tilheyrandi kostnaði sem áhættusöm starfsemi þeirra getur haft í för með sér fyrir þjóðarbúið

Ábyrgðargjald launa

Ábyrgðargjald launa Um ábyrgð á greiðslu vangoldinna krafna launamanna við gjaldþrot vinnuveitanda gilda lög um Ábyrgðasjóð launa. Markmið laganna er að tryggja launamönnum og lífeyrissjóðum greiðslur vegna vangoldinna krafna þeirra við gjaldþrot vinnuveitanda eða þegar dánarbú hans er til opinberra skipta og erfingjar ábyrgjast ekki skuldbindingar. Ábyrgðasjóður launa ábyrgist greiðslu á kröfum um vangoldin laun, bætur vegna slita á ráðningarsamningi, orlof, bætur vegna vinnuslysa og lífeyrisiðgjöld í bú vinnuveitanda sem hefur staðfestu og rekur starfsemi hér á landi

Aðrir skattar og gjöld

Aðrir skattar og gjöld Í lögum nr. 88/1991, um aukatekjur ríkissjóðs er kveðið á um heimildir ríkisins til að leggja á gjöld fyrir ýmiskonar skjöl og gögn sem stofnanir ríkisins gefa út og veita borgurunum í mörgum tilvikum margbreytileg réttindi. Ákvæði laganna eru einföld og má segja að þau minni helst á gjaldskrár

Þjónustugjöld

Þjónustugjöld Hugtakið þjónustugjald hefur verið skilgreint þannig að það sé greiðsla, vanalega peningagreiðsla, sem tilteknir hópar einstaklinga og lögaðila verða að greiða hinu opinbera eða öðrum, sem hefur heimild til að taka við henni, fyrir sérgreint endurgjald (þjónustu) sem látið er í té og er greiðslunni ætlað að standa að hluta eða öllu leyti undir kostnaði við endurgjaldið. Þjónustugjöld eru ólík sköttum að því leyti að þeim er ætlað að standa undir kostnaði við tiltekna þjónustu sem er veitt gjaldanda en skattar eru lagðir á vegna almennrar tekjuöflunar ríkisins. Almennt er óheimilt að taka gjald fyrir afgreiðslu eða úrlausn stjórnvalda nema lög heimili slíkt sérstaklega

Endurgreiðsla virðisaukaskatts

Endurgreiðsla virðisaukaskatts Hér eru birtir valdir úrskurðir fjármálaráðuneytisins er varða endurgreiðslu virðisaukaskatts. Vélar iðnaðarmanna o. fl

Útvarpsgjald

Útvarpsgjald Útvarpsgjaldið, sem lagt er á við álagningu opinberra gjalda ár hvert, er lagt á einstaklinga 16-70 ára, sem eru með tekjuskattsstofn yfir tekjumörkum. Gjaldið er lagt á í fyrsta skipti við álagningu ári eftir að 16 ára aldri er náð. Undanþegnir greiðslu útvarpsgjalds eru elli- og örorkulífeyrisþegar sem dvelja á dvalar- og hjúkrunarheimilum og þeir sem eru 70 ára og eldri í lok tekjuársins

Útsvar

Útsvar Útsvar er einn af tekjustofnum sveitarfélaga og tekjur af því renna því ekki í ríkissjóð. Ríkisskattstjóri annast hins vegar álagningu og innheimtu útsvars. Útsvar er greitt í staðgreiðslu á tekjuári til bráðabirgða en launagreiðendur halda staðgreiðslunni eftir og skila í ríkissjóð

Stimpilgjald

Stimpilgjald Stimpilgjald af gjaldskyldu skjali sem kveður á um eignaryfirfærslur skipa yfir 5 brúttótonnum ákvarðast eftir því verði er fram kemur í kaupsamningi eða öðru skjali um eignaryfirfærslu, þó aldrei lægri fjárhæð en nemur áhvílandi veðskuldum. Í lögunum er jafnframt að finna undantekningar frá greiðslu stimpilgjalda og má m. a

Tölfræði og útgefið efni

Tölfræði og útgefið efni Unnið er að uppfærslu á efni síðunnar Lykiltölur um starfsmenn og stofnanir ríkisins Alþingi samþykkir fjárlög til eins árs í senn og þau kveða meðal annars á um hvernig útgjöld ríkisins skiptast á milli verkefna. Útgjöldunum má skipta í þrjá meginflokka eftir eðli verkefnanna, það er framkvæmdir, tilfærslur í almannatryggingakerfinu eða viðvarandi þjónustu- og rekstrarverkefni. Undir síðastnefnda flokkinn falla verkefni ráðuneyta og stofnana svo sem löggæslu, heilsugæslu og sjúkrahús, menntastofnanir, eftirlitsstofnanir og fleira

Móttaka og stuðningur við nýja stjórnendur hjá ríkinu

Móttaka og stuðningur við nýja stjórnendur hjá ríkinu Í samræmi við aðgerðir í stjórnendastefnu ríkisins hefur verið þróað verklag fyrir móttöku og stuðning við nýja stjórnendur hjá ríkinu. Um er að ræða leiðbeinandi verklag sem nýtist ráðuneytum og öðrum sem taka á móti nýjum stjórnendum ríkisstofnana. Verklagið er í reglulegri endurskoðun og uppfærslu

Ráðningar stjórnenda hjá ríkinu

Ráðningar stjórnenda hjá ríkinu Í samræmi við aðgerðir í stjórnendastefnu ríkisins hefur verð útbúið samræmt verklag við ráðningar stjórnenda hjá ríkinu. Um er að ræða verklag sem nýtist ráðuneytum og öðrum sem hafa umsjón með ráðningum stjórnenda. Verklagið er í reglulegri endurskoðun og uppfærslu í takt við reynslu og árangur

Launafyrirkomulag forstöðumanna ríkisstofnana

Launafyrirkomulag forstöðumanna ríkisstofnana Fjármála- og efnahagsráðherra ákveður föst laun fyrir dagvinnu í samræmi við grunnmat starfs viðkomandi forstöðumanns og önnur laun er starfinu fylgja. Ráðherra ákveður hverjar skuli vera forsendur grunnmats og skal þar einkum horft til umfangs og ábyrgðar. Við ákvörðun kjara forstöðumanna skal sérstaklega gæta samræmis við þau kjör hjá ríkinu sem byggjast á kjarasamningum og skal ætíð taka tillit til almennrar þróunar kjaramála á vinnumarkaði

Starfsumhverfi stjórnenda ríkisins

Hari Starfsumhverfi stjórnenda ríkisins Á undanförnum árum hefur markvisst verið unnið að umbótum á starfsumhverfi stjórnenda ríkisins. Markmið breytinganna er að efla stjórnun hjá ríkinu, styðja þau sem veljast til forystu til að ganga á undan með góðu fordæmi og eiga frumkvæði að betri og skilvirkari þjónustu við samfélagið. Ný heildstæð stjórnendastefna snýst um þá hæfni, þekkingu og eiginleika sem stjórnendur þurfa að bera til að geta sinnt skyldum sínum

Framlög til stjórnmálaflokka

Framlög til stjórnmálaflokka Í lögum um starfsemi stjórnmálasamtaka er að finna reglur um framlög ríkis og sveitarfélaga til stjórnmálastarfsemi samanber II. kafli laganna. Þar kemur fram að stjórnmálasamtök sem hafa fengið a

Vaxtabætur

Vaxtabætur Vaxtabætur fá þeir sem hafa greitt vaxtagjöld af lánum sem þeir hafa tekið til kaupa á eigin húsnæði hvort sem um er að ræða hefðbundin íbúðarkaup, húsbyggingu eða kaupleigu. Einnig mynda lán frá Húsnæðis- og mannvirkjastofnun sem tekin eru vegna verulegra endurbóta á íbúðarhúsnæði stofn til vaxtabóta og það gera líka lán vegna greiðsluerfiðleika á lánum til öflunar húsnæðis. Vaxtabætur eru ákvarðaðar um leið og álagning einstaklinga fer fram og þær eru að stærstum hluta greiddar út í byrjun júlí árið eftir að til vaxtagjaldanna var stofnað

Stuðningur við íbúðakaup

Stuðningur við íbúðakaup Alþingi samþykkti í október 2016 lög um stuðning til kaupa á fyrstu íbúð, sem gilda frá 1. júlí 2017. Tilgangurinn með stuðningnum er að auka og hvetja til húsnæðissparnaðar og auðvelda fyrstu kaup

Barnabætur

Barnabætur Rétt til barnabóta eiga þeir sem bera hér á landi ótakmarkaða skattskyldu og hafa, í lok tekjuárs, á sínu framfæri börn sem eru yngri en 18 ára. Þeir sem bera hér á landi ótakmarkaða skattskyldu eru m. a

Skattur á heitt vatn

Skattur á heitt vatn Þeir aðilar sem selja heitt vatn á síðasta stigi viðskipta, þ. e. sölu til notenda, eru skyldir til að greiða sérstakan skatt af heitu vatni sem nemur 2% af smásöluverði

Skatturinn

Skatturinn Landið er eitt skatt- og tollumdæmi með einum ríkisskattstjóra og níu starfsstöðvum. Ríkisskattstjóri stýrir stofnun sem nefnist Skatturinn og hefur stofnunin með höndum heildarferli þjónustu, álagningar og innheimtu opinberra gjalda og annarra skatta og gjalda auk þess að annast skatt- og tolleftirlit. Tollgæsla Íslands undir stjórn tollgæslustjóra heyrir undir ríkisskattstjóra